بخش ۳: آنالوژی و علیت؛ فصل ۱۲: استدلال آنالوژیک؛  قسمت ۲: استدلال با آنالوژی (همگونی). آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ 
دیوید هیوم (۱۷۱۱-۱۷۷۶)
درواقع، همه استدلال‌های برخاسته از تجربه ریشه در شباهتی دارند که ما در میان اشیاء طبیعی کشف می‌کنیم، و همین نیز باعث می‌شود تا ما انتظار اثرات مشابه نسبت به آن‌هایی داشته باشیم که درمی‌یابیم از این اشیا هستند. __دیوید هیوم  (۱۷۷۶-۱۷۱۱)

۲.۱۲   استنتاج و استقرا: نگاه دوباره

رایج‌ترین گونه از استدلال‌های استقرایی عبارت از استدلالی است که بر مقایسه بناشده است. اگر من بگویم یک کامپیوتر از نوع خاص و سازنده مشخص بهره‌وری بسیار خوبی برای من داشته، شما ممکن است نتیجه بگیرید که یک کامپیوتر جدید از همان نوع و همان سازنده برای شما نیز همان بهره‌وری را خواهد داشت. این نتیجه البته اندازه‌ای از احتمال را در خود دارد، اما بسیار از قانع‌کننده بودن فاصله دارد. اگر کتابی نظر مرا جلب کند و نتیجه بگیرم که از خواندن آن لذت خواهم برد، چراکه کتاب دیگری را از همین نویسنده خوانده‌ام و لذت برده‌ام، ممکن است پس از خواندن این کتاب اطمینان به توانایی نویسنده را هنوز داشته باشم و شاید هم ناامید شوم. آنالوژی (یا فرا سنجی) شایع‌ترین زمینه در زندگانی ما برای نتیجه‌گیری از تجربیات گذشته به آنچه در آینده پیش خواهد آمد است.

در اینجا دو استدلال آنالوژیک، که با دقت بیشتری پیکربندی‌شده‌اند را آورده‌ایم. اولی آن‌ها چنین نتیجه گرفته که بر اساس آنچه ما به‌طورمعمول فکر می‌کنیم و شرط احتیاط و منصفانه است، می‌باید پذیرای یک تغییر عمده در سیاست روزمره باشیم:

بعضی افراد آزمون معلمان قبل از استخدام را غیرمنصفانه و آن را نوعی دوباره آزمونی می‌دانند. آن‌ها میگویند معلمآنی که از مراکز آموزش عالی فارغ‌التحصیل شدند چرا باید دوباره مورد آزمون قرار گیرند. جواب سرراست است. وکلا نیز از فارغ‌التحصیلان مراکز آموزش عالی و مدارس حرفه‌ای هستند، ولی باید از عهده یک امتحان حرفه‌ای برآیند. همچنین در پاره‌ای حرفه‌ها از افراد مورد نظر خواسته می‌شود توسط قبولی در یک آزمون ثابت کنند به زمینه کاری خود و ملزومات آن آگاه هستند، مانند: حسابداران، آمارگران، پزشکان، معماران. دلیلی نیست تا از معلمان نیز چنین چیزی خواسته نشود.

مثال دوم که ارائه می‌شود درزمان خود یعنی دو قرن پیش بسیار محتمل می‌نمود حال اکنون بسیار محتمل است که نادرست باشد.

می‌توان همگونی‌های بسیار زیاد بین زمین که ما ساکن آن هستیم و سیاره‌های دیگر مانند کیوان، مشتری، مریخ، ناهید مشاهده کرد. همه آن‌ها به گرد خورشید می‌گردند و زمین نیز چنین است. آن‌ها همگی از خورشید نور می‌گیرند و زمین نیز. میدانیم بعضی از آن‌ها مانند زمین به گرد محور خود می‌چرخند و این‌گونه باید روز و شب‌های پی‌درپی داشته باشند. بعضی از آن‌ها دارای ماه هستند که مثل زمین نور خود را در نبود خورشید از آن می‌گیرند. همه آن‌ها درحرکت خود به‌طور یکنواخت، همان‌طور که زمین نیز هست، تابع قانون جاذبه‌اند. نامعقول نیست تا از همه این همگونی‌ها چنین بیندیشیم که آن‌ها نیز مانند زمین محل زندگی انواع موجودات هستند. بنا بر آنالوژی این نتیجه دارای اندازه‌ای از احتمال است.

نه این استدلال‌ها و نه آن نتیجه‌ها که در زندگی روزانه درباره کامپیوتر و کتاب و مانند آن‌ها استخراج کردیم، به گونه برهانی برهانی معتبر‌ هستند. در آن‌ها چنین ادعایی نیست که نتایج آن‌ها با ضرورت منطقی از مقدمات آن‌ها حاصل‌شده‌اند. آنچه در قضاوت برای استخدام پزشک و وکیل مناسب است ممکن است برای قضاوت در استخدام معلم مناسب نباشد. به‌احتمال بسیار زیاد، زمین تنها سیاره مسکون منظومه شمسی است. کامپیوتر جدیدتان شاید برای کاری که شما می‌خواهید مناسب نباشد و ممکن است به این نتیجه برسم که کتاب اخیر نویسنده موردعلاقه من به‌طور غیرقابل طاقت مهمل است. در همه این نوع استدلال‌ها همواره ممکن است، یا بعبارت دیگر منطقاً ممکن است، باوجود درستی مقدمات، نتایج نادرست باشد. استدلال توسط آنالوژی را نباید به دو رده معتبر و نامعتبر دسته‌بندی کرد؛ احتمال همه آن چیزی هست که در آن‌ها ادعا می‌شود.

علاوه بر فراوانی کاربرد آنالوژی در استدلال، آنالوژی  اغلب به گونه غیر استدلالی برای یک توصیف سرزنده نیز بکار می‌رود. کاربرد آنالوژی در ادبیات برای تشبیه و استعاره کمک فوق‌العاده‌ به نویسنده در کوشش برای خلق یک تصویر زنده در ذهن خواننده می‌کند. برای مثال:

زندگی روی این زمین تنها فاقد معنای منطقی نیست، بلکه از قرار غیرعمدی نیز است. به نظر می‌رسد قوانین افلاک برای قصدی هستند به‌کلی بی رابطه باوجود بشر. بنابراین بشر گونه‌ای از پیشامد تصادفی رده دوم(فرعی) است، همان‌گونه که جرقه‌ها یک پیشامد رده دوم است و حادث از روشی است که آهنگر سندان را برای نعل اسب بکار می‌برد. جرقه‌ها به‌مراتب از نعل اسب درخشان‌تر هستند، اما همگی هنوز اساساً فاقد معنی هستند.

برای مثال دیگر، نویسنده‌ای در بحث پر چالش مهاجرت در آمریکا نظر خود را دراین‌باره با استفاده از یک آنالوژی توانمند چنین بیان می‌کند.

من یک نسل سوم آمریکایی هستم. من همه جزئیات قانونی را درباره چگونگی مهاجرت پدربزرگ و مادربزرگ‌هایم به اینجا را نمی‌دانم. اما می‌دانم آن‌ها سخت کارکردند، مالیات پرداختند و فرزندی را پرورش دادند که در خدمت این کشور است. مخالفت آمریکایی‌ها با مهاجرت مثل مخالفت یک خانه با سنگ بناهای خود است.

آنالوژی می‌تواند برای ایضاح نیز بکار رود، به‌ویژه وقتی چیزی برای خواننده نامأنوس جلوه می‌کند، ممکن است از طریق مقایسه آن با چیز دیگری که با آن همگونی‌های مشخص دارد، آن را بیشتر درک‌شدنی نمود. هنگامی‌که مدیر مرکز ژنوم انستیتوی تکنولوژی ماساچوست می‌خواست تأثیر نهایی پروژه ژنوم انسانی را توضیح دهد، آنالوژی ابزاری بود تا وی توسط آن فهم پژوهش‌های ژنتیکی را برای آن‌هایی که با آن آشنا نبودند وسعت دهد:

پروژه ژنوم همگونی کامل با ایجاد جدول تناوبی در شیمی دارد. همان‌گونه که به ترتیب درآوردن عناصر شیمیایی توسط مندلیف دریک جدول تناوبی انبوهی از داده‌های به هم نامربوط قبلی را منسجم کرد، پروژه ژنوم نیز آشکار می‌کند ده‌ها هزار ژن‌های ارگانیسم‌های موجود ساخته‌شده از تعداد بسیار کمتری واحد‌های ژنی ساده‌تر یا عناصر، بعبارت دیگر از ژن‌های آغازین، هستند. 

 

منطق دیداری

همگونی و ناهمگونی در شطرنج و چکرز

 


چکرز و شطرنج ویژگی‌های مشترک زیاد دارند. هردو بازی دونفره و صفحه‌ای هستند و نیز هردو  روی یک صفحه حاوی ۶۴ خانه که یک‌درمیان سفید و قرمز/سیاه هستند بازی می‌شوند. در هریک بازیکنان به دنبال آن‌اند تا مهره‌های حریف را بزنند و در هردو زدن‌های موفق منجر به پیروزی می‌شود. هردو دارای مجموعه‌ای از قواعد هستند که باید رعایت شوند. قوانین بازی چکرز بسیار ساده است و به‌سرعت می‌توانند آموخته شوند. بنابراین قوانین شطرنج نیز باید بتوانند به‌سرعت آموخته شوند.

 

این مثال ویژگی‌های یک استدلال قیاسی و نیز ضعف بالقوه آن را به نمایش می‌گذارد.  این‌گونه استدلال‌ها بر پایه "آنالوژی/همگونی" بنانهاده ‌شده‌اند و درواقع نیز همگونی بسیار بین شطرنج و چکرز موجود است. و البته تفاوت‌های، ناهمگونی‌/Disanalogy، مهمی نیز بین آن‌ها وجود دارد. مهره‌های شطرنج گونگی بسیار بیشتر دارند، در شطرنج مهره‌ها با توانمندی و محدودیت‌های بسیار متفاوت روی صفحه حرکت می‌کنند. و درواقع قواعد چکرز  به‌سرعت می‌توانند آموخته شوند و حال آنکه قواعد شطرنج چنین نیستند.

در اوایل قرن بیستم، فیزیکدانان از دانش همگانی درباره خورشید و سیارات برای ایجاد تصویر از نحوه رفتار اتم‌ و الکترون‌ها استفاده می‌کردند. الکترون‌ها این‌گونه تصویر می‌شدند که بگرد هسته‌اتم می‌چرخند، همان‌گونه که سیارات گرد خورشید می‌گردند. و البته فیزیکدانان تأکید می‌کردند که این همگونی به معنای دقیق کلمه نیست و نیز نباید به‌عنوان گواهی بکار رود که ساختار اتم نسخه ریز منظومه شمی است.

 

کاربرد آنالوژی در ایضاح (تبیین) شبیه کاربرد آن در استدلال نیست، گرچه در بعضی حالات چندان آسان نیست تا تصمیم گرفت کدام‌یک از آن‌ها موردنظر است. اما چه برای استدلال و چه غیر آن بکار گرفته شود تعریف آنالوژی مشکل نیست:

 آنالوژی (فرا سنجی)  بین دو یا تعداد بیشتر از فقرات موجود عبارت است از نشان دادن یک یا تعداد بیشتر جهات مشترک در آن‌ها.

آنچه گفتیم عبارت بود از آنکه یک آنالوژی چیست، اما هنوز مسئله تشخیص خصوصیات یک استدلال بر پایه آنالوژی پابرجاست. بجاست تا یک استدلال آنالوژیک خاص را بررسی و ساختار آن را تحلیل نماییم. ساده‌ترین مثالی که تاکنون گفته شد را در نظر بگیرید، آن استدلال که کامپیوتر جدید من نیازهای مرا برمی‌آورد زیرا کامپیوتر قدیمی را نیز از همان سازنده خریده‌ام و نیازهایم را به‌خوبی برمی‌آورد. آن دو چیزی که گفته‌شده مشابه هم هستند  عبارت‌اند از دو کامپیوتر. سه نکته در این آنالوژی وجود دارد که در آن دخیل‌اند، یعنی آن سه جهت که گفته می‌شود این دو فقره-موجود در آن‌ها شبیه یکدیگر هستند: یکم کامپیوتر بودن آن‌ها؛ دوم خریداری آن‌ها از یک سازنده؛ و سوم برآوردن نیازهای من.

اما سه نکته این آنالوژی نقش یکسان را در استدلال ایفا نمی‌کنند. دوتای اول در مقدمات هستند و حال‌آنکه سومی هم در مقدمات و هم در نتیجه آمده. این استدلال را این‌گونه می‌توان شرح داد که دارای مقدماتی است که مدعی هستند:

یک آنکه: دو شئی از دو جهت یکسان هستند؛
دو آنکه: یکی از این اشیاء دارای یک جهت بیشتر است؛
و سوم: نتیجه از آن بدین گونه استخراج شده که شئی دیگر نیز دارانده آن جهت بیشتر نیز است.

استدلال آنالوژیک یک ابزار اساسی فرجام‌خواهی در محاکمات دادگاهی است. بجای وضع قوانین یا رجوع به اصول صریح پیشین، قضات اغلب بر پایه دو مورد از محاکمه استدلال می‌کنند- یک مورد قبلی که تصمیم‌گیری آن انجام‌شده و مورد جاری که باید برای آن اخذ تصمیم شود و در جهات مرتبطی مشترک هستند و لذا باید در نتیجه هم مشترک باشند. بنابراین، وقتی یک‌بار اخذ تصمیم انجام‌گرفته‌ که نمی‌توان از اظهارنظر اعضای کوک لوس کلان[یک فرقه نژادپرست] جلوگیری کرد، یک دادگاه محتمل است توسط آنالوژی نتیجه بگیرد که نمی‌توان اعضای حزب نازی را متوقف کرد.

یک مثال بسیار خوب دیگر از کاربرد استدلال آنالوژیک را در اینجا می‌آوریم. در ششمین اصلاحیه قانون اساسی امریکا به متهمین این حق داده شد که "با شاهدان علیه خود روبرو گردند". دادگاه عالی در مارس ۲۰۰۴ به‌اتفاق تصمیم گرفت که این امکان، وقتی شاهد برای پرس جو در اختیار نیست، مانع از کاربرد شهادت شاهد، حتی وقتی قاضی اعتقاد به قابل‌اطمینان بودن شهادت شاهد دارد، می‌گردد. قاضی اسکالیا(Scalia) چنین نوشت که حق روبرویی با شاهدان به گونه مستحکم در قوانین عام در جوامع انگلیسی‌زبان تثبیت‌شده است و در قانون اساسی ما نیز پذیرفته‌شده بود.  وی سپس با ارائه یک آنالوژی که در دادگاه نمود پیدا کرد، ادامه داد: "مجوز به آنچه به نظر می‌رسد برای قاضی قابل‌قبول است در اساس ناهماهنگ با حق روبرویی است. گذشتن از روبرو شدن به دلیل قابل‌اطمینان بودن شاهد مثل آن است که از روبرویی با هیئت‌منصفه گذشت، چراکه متهم آشکارا مقصر است. این آن چیزی نیست که اصلاحیه ششم به آن مجوز دهد".

البته، این‌گونه نیست که هر آنالوژی دقیقاً به دو شئی و سه خصوصیت متفاوت نیازمند باشد. همان‌گونه که پیش‌تر  در استدلال تومایس رید ،در بالا، دیدیم،  وجود حیات در منظومه شمسی از همگونی در میان شش شئی( سیارات که آن زمان شناخته‌شده بودند) و در هشت جهت مشترک استخراج‌شده. جدا از این تفاوت‌های عددی، همه قیاس‌های تمثیلی دارای ساختار و الگوی یکسان هستند. هر استدلال آنالوژیک (استدلال فراسنج) عبارت است از گسترش بیشتر جنبه‌های مشابه بین دو یا تعداد بیشتر از اشیاء که دریک یا تعداد بیشتر از جنبه‌ها شبیه هستند. به‌طور شماتیک وقتی c، b، a و d عبارت باشند از هر فقره-موجود/Entity و Q، P و R عبارت باشند از هر ویژگی یا "جهت/Respects"، آنگاه یک استدلال آنالوژیک می‌تواند به‌صورت زیر باشد.

c، b، a و d همگی ویژگی‌های P و Q را دارند.
b، a و c همگی ویژگی R را دارند.
بنابراین d نیز با احتمال ویژگی R را دارد.

شمای استدلال آنالوژیک

به قالب درآوردن استدلال قیاسی به این شیوه می‌تواند در تشخیص و به‌ویژه در برآورد آن‌ها مفید باشد.

تمرین

همه قطعات متنی زیر شامل آنالوژی هستند. در این قطعات آن‌ها را که از آنالوژی به‌عنوان استدلال سود برده‌اند و آن‌ها را که از آنالوژی به‌طور غیراستدلالی سود برده‌اند متمایز نمایید. 

۱- یک مرد نباید خود را خردمندتر از یک زن برآورد نماید، اگر او مدیون امتیازات ویژه خود در بدست آوردن تحصیلات بهتر است پس باید از شجاعت خود در زدن مردی با دست‌های بسته ببالد. Marry Astell, An Essay in Defence Defence of the Female Sex , 1721. 

حل:

این یک استدلال آنالوژیک است. آنالوژی در اینجا بین زدن یک مرد با دستان بسته و خردمندتر بودن در نتیجه داشتن تحصیلات بهتر انجام شده است. یک‌طرف در هردو حالت دارای امتیازات فراوان  است. در  حالت اول روشن است که نباید کسی با داشتن این برتری به خود ببالد؛ و در حالت دوم،یعنی نتیجه‌ای که این استدلال می‌خواهد بگیرد، نیز به‌طور معادل نابجاست تا کسی از خردمندی نسبی خود با داشتن این امتیاز بر خود ببالد.

۲- بجای سرمایه‌گذاری برای آینده ما پول‌هایمان را برای چیزهای لوکس بی‌فایده، سرمایه‌گذاری در کشورهای نفت‌خیز  فاسد خصمانه، افزایش آلودگی و کسری تجاری خرج می‌کنیم. مثل رانندگی پر  سروصدا در یک بازار خرید بزرگ. —Eric Buckvar, “A Wasteful Society,” The New York Times, 23 March 2007

۴- انگلیسی‌ها کمتر سخت‌گیر در علامت‌گذاری و موضوعات مرور همچون پانویسی و برگه‌های کتاب‌شناسی هستند. یک انگلیس وقتی در مورد سمی‌کالن برای آمریکایی حرف می‌زند کمی مثل این است که یک آمریکایی برای فرانسوی‌ها درباره سس‌ها حرف بزند.  —Louis Menand, “Bad Comma,” The New Yorker, 28 June 2004

۵- درست است که علوم پایه چنان تخصصی‌شده‌اند که حتی تحصیل بسیار خوب در آن‌ها فرد را آماده برای خبرگی در تمام علوم نمی‌سازد. اما چنین  چیزی برای پیگیران جستارهای غیر علوم پایه نیز درست است. برای مثال، تاریخ‌دانی که برای دوره‌ای از تاریخ یا منطقه‌ مشخصی خبره شده است (تاریخ نیروی نظامی، علوم یا علوم اقتصادی)، ما را از تدریس تاریخ توسط وی وانمی‌دارند. -- Bruce J. Sobol, Current Issues and Enduring Questions (Boston: St. Martin’s Press, 1990

حل:

استدلال آنالوژیک

۶- بررسی‌ها نشان داده است که نمرات دختران در دبیرستان و کالج‌ها بالاتر از پسران است - و این در حالی است که دختران برنده تقریباً 35 درصد بورسیه‌های ملی هستند. مدیر اجرایی اداره آزمون منصفانه مدعی است تنها برگزاری آزمون‌های سویه دار جنسی موجب این نابرابری است". رئیس اداره بورسیه می‌گوید: ما واقعاً نمی‌دانیم چرا دختران در امتحانات بدتر هستند. سرزنش کردن آزمون‌ها برای تفاوت بین پسران و دختران در پاسخ دادن به آن‌ها مثل سرزنش یک قد سنج است که چرا پسران قدبلندتر از دختران هستند. --  Merit test Defended,” Los Ange1es Tims, 26 May 1993.

۷- شیمیدان و زیست‌شناس مشهور جاستون ون یسبیگ با تئوری جرم (میکروارگانیسم) مبتنی به نظر پاستور که میکروب‌ها می‌توانند موجب تخمیر شوند را رد می‌کند و آن را به همان اندازهٔ نظر کودکی که سرعت جریان آب رودخانه راین را مربوط به چرخ‌ آسیاب‌های سنگی شهر ماینز در کناره آن می‌داند مهمل و کودکانه می‌نامد. -- René Dubos, Pasteur and MderN Science, 1960.

۸- گفتن از مسیحیت بدون گفتن از گناه مثل صحبت از باغبانی بدون گفتن چیزی از علف هرزها است. -- The Rev. Lord Soper, quoted in The New York Times. 24 Dec 1998

۹- مارگری ویلسون مدیر موسسه حفاظت از کانگوروها در استرالیا می‌گوید، "این یک مسئله وابسته به روح ملی است، ما فکر می‌کنیم اینجا و در این کشور به‌اندازه کافی گوشت برای مردم وجود دارد تا نماد ملی خود را نخورند. هیچ آمریکایی عقاب آمریکایی نمی‌پزد، مگر این‌گونه نیست؟"-- “Battling over a Nationa1 Symibo1,’’ .The New York Times, 10 July 1995.

۱۰- به‌طور مطمئن آب شدن یخ‌های دریاها آن‌گونه که مدل‌های گرمایش جهانی به تصویر کشیده‌اند نمی‌تواند دلالت بر سیلاب‌های ساحلی داشته باشد. همان‌گونه که ذوب شدن قطعات یخ نمی‌تواند موجب سرریز شدن آب از لیوان شود. هرگونه بالا آمدن بیشتر آب ناشی از آب شدن یخ‌های روی زمین است که تاکنون مشاهدات کم از آن وجود دارد. --  “Walter Gibbs, “Research Predicts Summer Doom fbr Northern Icecap,” The New York Times, 11 july 2000.

حل:

استدلال آنالوژیک

۱۱- توماس هنری هاکسلی از پیروان داروین در قرن نوزدهم این آنالوژی را ارائه نمود: به نظر می‌رسد وجدان مربوط به مکانیسم بدن به‌عنوان وجه‌ التزام کار آن و کاملاً بدون توان در تصرف کار بدن باشد، مثل آنکه سوت(آژیر) بخار لوکوموتیو  کار آن را بدون تأثیرگذاری در سیستم مکانیکی آن همراهی می‌کند.

۱۲- هجده نقش و پنجاه‌وشش پانل سنگی که روزگاری نقش دهند معبد پارتتون در آکروپولیس یونان بود- در سال ۱۸۰۱ میلادی توسط توماس بروک به موزه بریتانیا در لندن انتقال یافت. یونانی‌ها می‌گویند که وی آن‌ها را دزدیده است؛ بریتانیا می‌گوید آن‌ها را به روش درست و با خرید بدست آورده‌اند. بعضی از بریتانیایی‌ها می‌گویند آن‌ها را برای بازی‌های المپیک ۲۰۰۴ به یونان ببرند. یکی از رهبران حزب کارگر گفت "پارتتون بدون آن‌ها مثل یک لبخند بدون دندان است".-

۱۳- فمینیست‌ها بر آن شدند تا به بررسی انستیتو ازدواج، که مطابق قانون ایجادشده،  پرداخته تا دریابند آیا این انستیتو در جهت حقوق زنان است یا نه. به‌طور فزاینده‌ای برای ما روشن شد که انستیتوی ازدواج زنان را به همان طریق"حفاظت" می‌کند که گفته می‌شد مؤسسات برده‌داری سیاهان را "حفاظت" می‌کنند- بعبارت دیگر واژه "حفاظت" در اینجا صرفاً تعبیر ملایم تعدی است. --  Sheila Cronan, ‘Marriages” in Anne Koedr, El len Levin and Anita Rapone, eds., Radical Feminism. 1976.

۱۴- وینگشتاین تفکر را با شناگری مقایسه می‌کرد. از آنجا که در شناگری بدن تمایل دارد غوطه‌ور و بی‌حرکت در آب بماند، لذا تقلای زیاد فیزیکی نیاز است تا آن را وادار به حرکت در عمق کند. اندیشیدن نیز به تقلای بسیار ذهنی نیاز دارد تا ذهن ما را از سطحیات دور کند و به عمق مسائل فلسفی براند.  -- - George Pitcher, The Philosophy of Wittgenstein. 1964.

۱۵- یک انسان بی‌هدف مثل یک کامپیوتر بدون برنامه است. و این یک قطعه ابزار خانه زشت است. -- Sreve Danish, "Getting a life” The New York Times. March 1998.

حل:

کاربرد غیراستدلالی آنالوژیک

۱۶- جستجو برای انرژی قابل‌استفاده از  فیوژن (جوش هسته‌ای) مستلزم کاربرد میدان‌های مغناطیسی همبند پلاسما (نوعی گاز) با حرارت بسیار بالا (180 میلیون درجه فارنهایت) و بسیار فشرده (20 برابر چگالی سرب) درون یک محفظه خلأ است. پلاسما نباید هرگز با دیواره‌های جامد محفظه تماس پیدا کند. زیرا در این صورت و بلافاصله تمام حرارت خود را از دست خواهد داد و نمی‌تواند به فیوژن در حال انجام انتقال یابد. یک گزارش علمی مسئله را این‌گونه مطرح می‌کند: همه‌چیز بستگی دارد که پلاسمای مغناطیسی شده را درون یک بطری به‌طور محکم متوقف نگاه داشت ......[اما] نشان داده‌شده‌ که محصور کردن انبوهی از پلاسمای بسیار داغ و متراکم  سخت‌تر از متراکم کردن و شکل دادن یک قطره ژله توسط صرفاً نوارهای لاستیکی است. -- Mlcolm W. Brownc, Reviving the Quest to Tame the Energy of the Stars. The New york times, 8 June 1999

۱۷- بسیار مهم است که در همین‌جا و اکنون روشن سازیم که تعریف چه است و ازآنچه بدست می‌آید. اغلب چنین به نظر می‌رسد که به آن اعتبار توانمندی خلاق نسبت داده می‌شود؛ اما همه آنچه آن انجام می‌دهد نشان‌دار کردن چیزی به‌طور مشخص و تخصیص دادن یک نام به آن است، درست مثل آنکه یک جغرافیدان با کشیدن خط‌های مرزی یک دریا ایجاد نمی‌کند، او می‌گوید: من به قسمتی از سطح اقیانوس محدود به این مرزها دریای زرد می‌گویم، به همین ترتیب یک ریاضیدان نمی‌تواند با تعریف کردن واقعاً چیزی را به وجود آورد. -- Gottlob Frege, The Basic Laws of Arithmetic, 1893.

۱۸- کودکان در دبستان شبیه کودکان نزد پزشک هستند. پزشک می‌تواند بگوید که چقدر داروهای او خوب است و همه آنچه کودکان فکر می‌کنند این است که چقدر آن‌ها بد و بدمزه است. به میل خود آن‌ها باشد، هیچ‌کدام را استفاده نخواهند کرد.
  من فکر می‌کنم این مثل آن است که گروهی مسافران مصمم و شجاع را واداریم تا بجای مقصد امیدوارانه، مثل محکومین پای در قل و زنجیر و در معرض تنبیه  راه در جاده ناهمواری روند که کسی نمی‌داند به کجا  می‌رود. همه آنچه آن‌ها می‌توانند انجام‌دهند فقط چند قدم به جلو است.
مدارس این‌چنین برای کودکان به نظر می‌رسد: اینجا جایی است که آن‌ها شمارا وامی‌دارند بروید و آنجا است که آن‌ها به شما میگویند چیزهایی را انجام دهید و آنجا جایی است که اگر آنچه را می‌گویند نکنی آن‌ها می‌کوشند زندگی را برایت نادلپذیر کنند.--  John Holt, How Children Fail, 1964.

۱۹- من نمی‌توانم فکر کنم که دیگر دنیا هرگز برای ما طبیعی شود. من درباره "بعد از جنگ" نمی‌گویم، اما انگار از قلعه‌ای در  آسمان می‌گویم، چیزی که هرگز نخواهد بود.  
    به نظرم می‌آید که هشت تن از ما در جایی هستیم که انگار قطعه‌ای از آسمان آبی است، فراگرفته با ابرهای سیاه و خطرناک، جایی خیلی دور  و هنوز به‌سلامت، ولی ابرها به سمتمان می‌آیند و حلقه ما و خطر تنگ‌تر و تنگ‌تر می‌شود. ما با تاریکی و خطر فراگرفته‌ شده‌ایم  و در جستجوی ناامیدانه‌ برای رهایی  مدام به هم تنه می‌زنیم. به جنگ در پائین نگاه می‌کنیم و به زیبایی صلح در بالا. و همین موقع  توسط انبوه ابرها پراکنده می‌شویم و دیگر نه می‌توانیم بالا برویم و نه پایین. جلوی‌مان دیوار سخت و رخنه ناپذیر است که می‌خواهد ما را بشکند، ولی نه هنوز. من فقط می‌توانم گریه کنم، التماس کنم که " ای حلقه، ای حلقه کمی راه بگشا  تا از تو در آبیم. -- Anne Frank, from The Diaryy of a Young Girl, 8 November 1943

۲۰- متأسفانه روزنوشت [.M.L Menken] وی را به‌طور شوک‌آور یک نژادپرست و ضد سامی معرفی می‌کند، تا آنجا که قامت وی به‌عنوان یک ادیب آمریکایی درخطر است........ من یک مقایسه با ریچارد واگنر، یک ضد سامی تند انجام می‌دهم. هنوز می‌توان به اپراهای واگنر گوش فراداد و زیبایی هنرمندانه آن‌ها را تحسین کرد. اثر مجزا از فرد است. مگر چنین نیست؟ -- Gwinn Owens, “Mencken -- Getting a Bum Rap?” The New York Times, 13 December 1989.

حل:

استدلال آنالوژیک

next prev

 

آنالوژی-فراسنجی -قیاس تمثیلی
استدلال آنالوژیک/قیاس تمثیل

© 1987 - 2018 KHcc Sc.