آنالوژیIntroduction to Logic

بخش ۳: آنالوژی و علیت: فصل ۱۳: استدلال علی؛  قسمت ۳: استقرا با برشمارش ساده. آخرین ویرایش: ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ 
فرانسیس بیکن
استقرائی که روند آن بر پایه شمارش ساده باشد کودکانه است؛ نتایجش ناپایدار و در معرض خطر یک تناقض است و عمومیت آن بر اساس تعداد بسیار اندک امور واقع است و فقط آن‌ها که در دست است. ــ فرانسیس بیکن

۱۳.۳   استقرا با برشمارش ساده

وقتی تصدیق می‌کنیم همه حالت‌های آ  ملازم پ هستند، یعنی وقتی یک رابطه علی عام  (قانون عام علیت) را تأیید  می‌کنیم، پا به فراسوی آنالوژی نهاده‌ایم. روند رسیدن به یک گزاره‌ کلی از امور واقع حاصل از تجربه تعمیم استقرائی نام دارد. فرض کنید یک کاغذ تورنسل را در اسید فروبرده‌ایم و کاغذ به رنگ قرمز درآمده است. و بعلاوه فرض کنید این کار را سه بار، یا ده بار انجام داده‌ایم و در همه حالات نتیجه یکسان بوده است. چه نتیجه‌ای را می‌توان بدست آورد؟ توسط آنالوژی می‌توان نتیجه‌ خاصی را درباره رنگ کاغذ تورنسل وقتی برای بار بعدی، چهارم یا یازدهم در اسید فروبرده شود بدست آورد. یا می‌توان یک نتیجه کلی درباره آنچه در هر فروبردن کاغذ تورنسل در اسید رخ می‌دهد را بدست آورد. چنانچه دومی را در نظر بگیریم آنگاه این عبارت از یک تعمیم استقرائی است و با آن استدلال ما به سرانجام می‌رسد.

وقتی مقدمات یک استدلال عبارت از گزارش تعدادی از موردها هستند که در آن‌ها دو ویژگی (یا ماوقع، یا پدیده) باهم رخ می‌دهند، می‌توانیم توسط استدلال آنالوژیک نتیجه بگیریم که بعضی موردهای خاص یک ویژگی، ویژگی دیگر را نیز نمایان می‌کنند. اما می‌توان بوسیله تعمیم استقرائی نتیجه بگیریم که هر مورد آن یک ویژگی، یک مورد آن دیگر ویژگی نیز خواهد بود.

یک تتعمیم استقرائی با صورت:

مورد ۱ از پدیده پ همراهی‌شونده با ماوقع م است.
مورد ۲ از پدیده پ همراهی‌شونده با ماوقع م است.
مورد ۳ از پدیده پ همراهی‌شونده با ماوقع م است.
---------------------------------------------------------
بنابراین هر مورد پدیده پ همراهی‌شونده با ماوقع م است.

یک استقرا با برشمارش ساده  است. استقرا  با برشمردن ساده بسیار شبیه به استدلال آنالوژیک است و تفاوت فقط داشتن نتیجه‌ای بیشتر کلی است.

برشماردش ساده اغلب برای تثبیت روابط علی بکار می‌رود. وقتی‌که تعدادی از موردهای یک پدیده به‌طور لایتغیر همراهی‌شونده بوسیله گونه خاصی از ماوقعی هستند، آن‌وقت طبیعی است تا یک رابطه علی بین آن‌ها استخراج شود. ازآنجاکه ماوقع فروبردن کاغذ تورنسل در اسید در تمام موردهای مشاهده‌شده همراهی‌شونده با قرمز شدن کاغذ هستند، ما با برشمارش ساده چنین نتیجه می‌گیریم که فروبردن کاغذ تورنسل در اسید علت قرمز شدن آن است. خصوصیت آنالوژیک بودن یک چنین استدلالی هرآینه آشکار است.

به دلیل شباهت بسیار زیاد بین استدلال با برشمارش ساده  و استدلال با آنالوژی، معیارهای مشابه برای ارزیابی هردو بکار بسته می‌شود. هرچه بیشتر تعداد موردهای استناد جسته بدان‌ها، احتمال بیشتر نیز برای نتیجه. به موردهای گوناگون یا حالت‌های پدیده پ همراهی‌شونده بوسیله ماوقع م اغلب موردهای تأییدی  آن قانون علی می‌گویند که تصدیق می‌کند م مسبب پ می‌شود [م علت پ است]. هرچه بیشتر موارد تأیید  آنگاه احتمال بیشتر برای قانون علی— که بقیه نیز همگی بدین گونه باشند. بنابراین اولین معیار برای استدلال‌های آنالوژیک سرراست به استدلال با برشمردن ساده نیز بکار می‌رود.

در یک گزارش تاریخی، برشمارش ساده می‌تواند زمینه اقناعی برای استخراج یک قانون علی را فراهم سازد. برای مثال، اِعمال از طریق قانون‌گذاری برای رفتار ناروا به فرد یا گروهی خارج از حیطه منافع خودی، که به تسویه‌حساب محرومیت مدنی موسوم است، این‌گونه است که وقتی باد سیاست از جهت دیگر وزید آن‌وقت طرفداران این رفتار خود قربانی خواهند شد. تهمت زننده امروز متهم فردا می‌شود. در محکومیت چنین تسویه‌حساب‌هایی در سال ۱۶۷۸ میلادی کنت کارنارون (خطاب به توماس اسبورن) در مجلس اعیان انگلستان نقطه‌نظر خود را با برشمارش این‌طور بیان کرد.

سروران گرامیم، تا آنجا که من از گذشته انگلیسی‌مان آموخته‌ام؛ و آن از بد سرانجامی پیگیران چنین تسویه‌حساب‌های فاسد است. من بیشتر از پایان سلطنت ملکه الیزابت اخیر پیش‌تر نخواهم رفت، آن زمان که کنت اسکس توسط سروالتررالی به زیر کشیده شد و شما سروران نیک می‌دانید چه شد عاقبت کار سروالتررالی. لرد بیکن سروالتررالی را به زیر کشید و شما سروران نیک میدانید چه شد عاقبت کار لرد بیکن. دوک بوکینگام بود که بیکن را به زیر کشید و شما سروران نیک میدانید چه شد عاقبت کار بوکینگام. سرتوماس ونت ورث بعد از کنت استافورد دوک بوکینگام را به زیر کشید و شما سروران نیک میدانید که چه آمد بر سر او. سرهنری ون آنکه کنت استافورد را به زیر کشید و شما سروران نیک میدانید که چه آمد بر سر سرهنری ون. آن صدراعظم هاید بود که سرهنری ون را به زیر کشید و شما سروران من میدانید که چه آمد بر سر صدر اعظم. سرتوماس اسبرم، اکنون کنت دامبی، صدراعظم را تحت پیگرد قرار داده است.
اکنون چه خواهد آمد بر سر کنت دامبی، شما سروران گرامیم می‌توانید به من به نیکوئی بگوئید. بگذارید تا بگویم آن مرد که جرئت کند و کنت دامبی را به زیر کشد، دیر نخواهد بود که ببینیم چه ‌آید بر سر او.  __5.  See Zachariah Chafee,Jr., Three Human Right in the Constitution of 1787  (1952).

nextprev

 

© 1987 - 2018 KHcc Sc.