مغالطه(شیب لغزان)Introduction to Logic

فصل ۵: مغالطه؛  قسمت ۵→ : مغالطات پیش‌فرض / حالت خاص[عرض) - بخش ۱: منطق غیر صوری؛  کتاب درآمد به منطق. آخرین ویرایش:۱۳۹۴/۱۰/۰۱

پیش‌فرض۱ حالت خاص(عرض):

جریان امور واقع، حالت‌ها را عوض می‌کند. یک تعمیم که در حد گسترده‌ بجاست ممکن است نتواند به حالت داده‌شده‌ای‌ (یا به بعضی رده‌های فرعی آن حالت) به دلایل موجه بکار زده شود.  این دلایل، که تعمیم در  مورد حالتی بکار نرود، در رابطه با رویدادهای خاص آن حالت هستند. این رویدادهای خاص به رویدادهای عرضی (یا پیش‌آمدی) نیز موسوم‌اند. اگر این رویدادهای خاص دیده نشوند، آنگاه چنین فرض گرفته‌ایم که تعمیم کلی است؛ و در این صورت، مرتکب مغالطه حالت خاص گشته‌ایم.

در قسمت قبل، مغالطه وارون حالت خاص یا تعمیم شتاب‌زده را توضیح دادیم— خطای حرکت خام‌دستانه یا تند به‌سوی یک تعمیم ناتوان از پشتیبانی گواه. حالت خاص مغالطه‌ای است برخاسته از حرکت خام‌دستانه یا ناموجه از یک تعمیم به‌سوی بعض جزئیات که درواقع [آن تعمیم] شامل آن‌ها نیست. هنگامی‌که قابلیت کاربرد یک تعمیم را برای حالت‌های منفرد فرض می‌گیریم و این به‌تمامی در مورد آن‌ها  صدق نمی‌کند، مغالطه حالت خاص را مرتکب شده‌ایم؛ وقتی وارون این کار را انجام می‌دهیم، و بدون دقت یا با قصد، چنین فرض می‌گیریم آنچه در مورد حالت خاصی درست است، برای موارد زیادی از حالات نیز درست است، مغالطه وارون حالت‌ خاص [تعمیم شتاب‌زده] را مرتکب شده‌ایم.

تجربه آموخته است که تعمیم هرچند بسیار گسترده و مفید باشد اغلب دارای استثنائاتی نیز است که لازم است برای آن‌ها از قبل آماده بود. در حقوق، اصولی که به‌طور عام تمام می‌نمایند، گاهی دارای استثنائات بسیار خاص هستند. برای مثال، یک اصل عام در قانون است که طبق آن گواهی‌های مسموع — اظهارات شخص سومی در بیرون از دادگاه —  قابل‌پذیرش به‌عنوان مدرک [در دادگاه] نیست؛ این به قاعده گواه دست‌دوم موسوم و قاعده شایسته‌ای نیز است. لیکن، وقتی گفته‌های فرد فوت‌شده‌ای نقل‌قول شود، یا وقتی گفته‌های نقل‌قول کننده به‌تمامی با منافع وی ناسازگار باشد، این قاعده را نمی‌توان بکار بست.

 درواقع، به‌سختی قاعده یا اصل عامی را می‌توان یافت که دارای استثنائات محتمل نباشد، و احتمالاً بحث ما مغلطه‌آمیز خواهد بود، اگر بر مبنای پیش‌فرض‌ها طوری دلیل آوریم که در آن‌ها قواعدی به‌‌گونه کلی بکار بسته‌شده باشند.

 

مغالطه

© 1987 - 2017 KHcc Sc.c.div>